Polska stoi przed wyzwaniem transformacji swojego systemu transportowego w nadchodzących latach. Nowe przepisy unijne, takie jak zobowiązanie producentów pojazdów ciężarowych do obniżenia średniej emisji CO2 o 90% do 2040 roku, a także plany liderów sektora, takich jak Daimler Trucks, aby w ciągu dwóch dekad przestawić produkcję na pojazdy elektryczne, wskazują na konieczność podjęcia zdecydowanych działań w celu dostosowania się do zmieniającej się rzeczywistości.
Wraz z rozwojem technologii ładowania i zasięgu pojazdów elektrycznych, modele BEV o zasięgu do 500 km coraz powszechniej będą wykorzystywane w transporcie krótko- i długodystansowym. Jednocześnie ciężarówki z napędem na ogniwa paliwowe (FCEV) o zasięgu ponad 700 km mają pojawić się na rynku pod koniec tej dekady. Kluczowym wyzwaniem będzie budowa odpowiedniej infrastruktury ładowania i tankowania tych pojazdów, aby zapewnić ich efektywne funkcjonowanie. Państwa członkowskie UE podejmują już działania w tym kierunku, czego przykładem jest rozporządzenie AFIR, wymagające rozmieszczenia stacji ładowania co 60 km wzdłuż głównych autostrad i co 100 km wzdłuż głównej sieci transportowej Unii Europejskiej do 2030 roku.
Szybka kolej
Rozwój szybkiej kolei w Polsce jest kluczowym elementem budowy transportu przyszłości. Oczekuje się znaczącego wzrostu zapotrzebowania na transport kolejowy, z prognozowanym wzrostem tonażu o 23% w latach 2018-2022. Średnioroczny wzrost przewidywany jest na poziomie 5,3%. Po 2022 roku możliwe jest jednak spowolnienie wzrostu zarówno na rynku krajowym, jak i międzynarodowym.
Szybka kolej może stanowić atrakcyjną alternatywę dla transportu drogowego, przyczyniając się do zrównoważonego rozwoju transportu w Polsce. Kolej emituje ponad 3 razy mniej dwutlenku węgla niż transport drogowy i 8 razy mniej niż lotniczy. Dla 56% pasażerów PKP Intercity kwestie związane z ekologią wpływają na wybór środka transportu.
Ambicją PKP Intercity jest stać się pierwszym polskim przewoźnikiem klimatycznie neutralnym. Spółka planuje do 2030 roku zainwestować ponad 27 mld zł w nowoczesny tabor i przyjazne środowisku stacje postojowe. Dzięki temu PKP Intercity może do 2030 r zaoszczędzić 1 TWh energii i zmniejszyć emisję dwutlenku węgla o 1 mln ton.
Inteligentne systemy transportowe
Inteligentne systemy transportowe będą odgrywać kluczową rolę w przyszłości transportu w Polsce. Digitalizacja sektora transportu i logistyki postępuje, wpływając na wzrost przychodów firm transportowych, ograniczanie kosztów i poprawę jakości usług dla klientów. Podstawowa digitalizacja obejmuje informatyzację procesów wewnętrznych, platformizację sprzedaży usług i automatyzację procesów na styku z klientem.
Wdrożenie bardziej zaawansowanych rozwiązań cyfrowych, takich jak inteligentne systemy transportowe czy blockchain, będzie możliwe po 2023 roku. Systemy AVL dostarczają operatorom informacji w czasie rzeczywistym o ich pojazdach, takich jak prędkość i kierunek jazdy, oraz o opóźnieniach, takich jak zatory drogowe. Systemy APC rejestrują liczbę pasażerów wsiadających i wysiadających na każdym przystanku, stanowiąc podstawę dla danych o zajętości miejsc w czasie rzeczywistym.
Coraz więcej przedsiębiorstw transportowych udostępnia informacje o zajętości miejsc swoim pasażerom, a systemy APC pozwalają na dostosowywanie rozkładów jazdy w odpowiedzi na zmiany w liczbie pasażerów spowodowane pandemią. Zaawansowane technologie czujników, w tym trójwymiarowe skanowanie laserowe oparte na inteligentnych sensorach, są używane do opracowania efektywnych systemów APC.
Car-sharing
Świat transportu przyszłości to nieustanny postęp i innowacje. Jednym z najciekawszych trendów w tym obszarze jest car-sharing, czyli współdzielenie pojazdów. To rozwiązanie, które zyskuje na popularności w kontekście rosnących kosztów i kurczących się marż w branży transportowej. Car-sharing oferuje elastyczność i efektywność kosztową, stanowiąc odpowiedź na potrzebę zrównoważonej mobilności miejskiej.
Rozwój car-sharingu może przyczynić się do zmniejszenia zatłoczenia w miastach i redukcji emisji CO2. Zamiast posiadania własnego samochodu, użytkownicy mogą korzystać z pojazdów udostępnianych przez różne firmy w zależności od bieżących potrzeb. To rozwiązanie świetnie wpisuje się w idea przyszłości transportu, gdzie nacisk kładzie się na efektywność i zrównoważenie.
Rozwój car-sharingu to również szansa na personalizację doświadczeń podróżnych. Producenci pojazdów inwestują w zaawansowane funkcje, takie jak dostosowywanie warunków podróży do preferencji pasażerów. Od regulacji foteli po kontrolę klimatu i masaż – nowoczesne samochody mogą zapewniać coraz bardziej spersonalizowaną jazdę. To kolejny element, który sprawia, że car-sharing staje się coraz bardziej atrakcyjną opcją transportową w miastach przyszłości.
Rowery miejskie
Systemy rowerów miejskich stanowią istotny element transport przyszłości w polskich miastach. To rozwiązanie wpisuje się w trend zrównoważonego transportu i mikromobilności, które mogą przyczynić się do redukcji zatłoczenia w centrach miast oraz poprawy jakości powietrza. Rozwój infrastruktury rowerowej i systemów współdzielenia rowerów może stanowić ważny element strategii transportowej polskich miast w najbliższych latach.
Prognozy wskazują, że udział rowerów elektrycznych w sprzedaży w Polsce może wzrosnąć nawet dziesięciokrotnie w ciągu najbliższych pięciu lat. Oczekiwany jest również ogólny wzrost popularności e-rowerów na skalę globalną – do 2025 roku ma być sprzedawanych ponad 40 milionów takich pojazdów rocznie. Niższe koszty akumulatorów i większy zasięg na jednym ładowaniu sprawiają, że rowery elektryczne stają się coraz bardziej dostępne i konkurencyjne względem innych środków transportu miejskiego.
Wprowadzanie systemów wypożyczalni miejskich rowerów elektrycznych to kolejny krok w kierunku zrównoważonej mobilności w polskich miastach. Tego typu rozwiązania, takie jak paryski Vélib’ Métropole czy sieć ścieżek rowerowych w Kopenhadze, pokazują, że rowery miejskie mają potencjał, by stać się kluczowym elementem nowoczesnej i ekologicznej mobilności w Polsce.
Rozwój lotnictwa
Transport przyszłości w Polsce to nie tylko innowacje na drogach, ale także w przestworzach. Rozwój lotnictwa w naszym kraju jest kluczowym elementem transformacji systemów transportowych. Zgodnie z prognozami, polskie lotniska mogą obsłużyć ponad 50 milionów pasażerów w najbliższym roku, notując wzrost na poziomie 10,5%. Branża lotnicza w Polsce przechodzi ważną transformację, wdrażając nowe, zaawansowane technologicznie rozwiązania.
Innowacje w lotnictwie, w tym rozwój napędów elektrycznych i hybrydowych, będą miały znaczący wpływ na przyszłość transportu lotniczego w Polsce. Pierwszy na świecie seryjnie produkowany samolot ultralekki o napędzie elektrycznym, Pipistrel Alpha Electro, to przykład nowych możliwości tego sektora. Posiada on silnik elektryczny o mocy 60kW oraz 6 akumulatorów litowo-polimerowych o łącznej pojemności 21kWh.
Innowacje obejmują również prace nad pierwszym helikopterem napędzanym wodorem, CoAX-2D, który ma wykorzystywać wodorowe ogniwo paliwowe HyPoint o mocy 80kW, mogący obniżyć koszty operacyjne o 50% względem tradycyjnych helikopterów. Ponadto, prototyp eVTOL CityAirbus NextGen ma zasięg operacyjny wynoszący 80 km, prędkość przelotową wynoszącą 120 km/h i jest przeznaczony do krótkich operacji lotniczych w terenach miejskich.
Zrównoważone paliwa lotnicze (SAF) to kolejny obszar innowacji w branży, które mogą zmniejszyć emisję CO2 w całym cyklu życia nawet o 80%, wykorzystując biomasę, zużyty tłuszcz, olej, smar, odpady komunalne oraz pozostałości z rolnictwa i leśnictwa jako surowce. Oczekuje się, że kolejne lata przyniosą dalszy rozwój technologii, które znacząco wpłyną na przyszłość transportu lotniczego w Polsce.
Zrównoważony transport
Zrównoważony transport jest kluczowym trendem w transporcie przyszłości w Polsce. Rozwój napędów alternatywnych, w tym elektrycznych i wodorowych, ma na celu dostosowanie branży do rosnących wymagań w zakresie redukcji emisji CO2. W transporcie ostatniej mili i na terenach miejskich oczekuje się szybszej popularyzacji pojazdów elektrycznych i zasilanych CNG. Na długich trasach przewiduje się wzrost popularności pojazdów z napędem na LNG. Napęd wodorowy w transporcie drogowym w Europie pozostaje obecnie w fazie testów.
Branża transportowa musi dążyć do poprawy efektywności energetycznej pojazdów, wprowadzenia alternatywnych paliw i systemów napędowych zgodnych z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz unowocześniania floty. Inwestowanie w zrównoważone technologie i innowacje w transporcie przyczynia się zarówno do zmniejszenia emisji CO2, jak i przynosi oszczędności finansowe.
Zrównoważony transport przyczyni się do redukcji wpływu branży na środowisko i poprawy jakości życia w miastach. Zwiększenie udziału transportu intermodalnego, szczególnie w przewozach międzynarodowych, jest istotnym rozwiązaniem dla eliminacji emisji CO2. Ponadto, optymalizacja logistyki poprzez ograniczenie pustych przebiegów i maksymalizację wydajności ładunkowej generuje korzyści środowiskowe i ekonomiczne.
