Choć przez długi czas wiele osób starszych w Polsce postrzegano jako niechętnych nowym technologiom, współczesne badania pokazują, że stopniowo coraz więcej seniorów odkrywa korzyści płynące z korzystania z internetu. Jedynie 50% seniorów w Polsce aktywnie wykorzystuje różne obszary życia cyfrowego, ale wraz z szybko postępującą cyfryzacją społeczeństwa, rola tej grupy w przestrzeni online staje się coraz bardziej istotna.
Choć wciąż 78% osób po 50. roku życia w Polsce nie korzysta z internetu, to coraz więcej seniorów decyduje się na zaadaptowanie nowych technologii na co dzień. Aż 60% z nich używa smartfonów i aplikacji mobilnych, a 25% angażuje się w interakcje na portalach społecznościowych. Jednocześnie 30% osób starszych robi zakupy przez internet i korzysta z cyfrowych platform zakupowych, a 15% bierze udział w internetowych kursach lub innej formie zdalnego uczenia się.
Dostęp do e-usług
W Polsce większość seniorów radzi sobie coraz lepiej w świecie cyfrowym. Seniorkowie, tacy jak Iwona Mazurkiewicz, załatwiają formalności przez internet, korzystając z bankowości elektronicznej, e-administracji i innych e-usług. Stopa przekształcenia spraw urzędowych na usługi online jest wysoka, na przykład możliwość złożenia wniosku o nowy dowód osobisty przez internet jest wygodna i bezpieczna.
Aplikacja STOP COVID – Protego Safe, która ostrzega o kontakcie z koronawirusem, cieszy się popularnością wśród seniorów, wskazując na ich świadomość korzyści płynących z nowoczesnych technologii. Konkursy organizowane dla starszych pokoleń, w których można wygrać laptopa dla bliskiej osoby, również zachęcają seniorów do korzystania z internetu.
Wiele firm i organizacji oferuje specjalne szkolenia dla seniorów, na których można nauczyć się obsługi urządzeń oraz poznać najważniejsze funkcje internetowe. Dzięki temu seniorzy mogą cieszyć się wszystkimi korzyściami, jakie daje cyfrowa rzeczywistość, takie jak łatwiejszy kontakt z bliskimi, możliwość robienia zakupów bez wychodzenia z domu czy poszerzenie wiedzy i umiejętności.
Platformy społecznościowe
Wraz z rosnącą popularnością internetu, media społecznościowe stały się kluczowym narzędziem do utrzymywania kontaktów i rozwoju umiejętności cyfrowych wśród seniorów w Polsce. Ponad 88% Polaków korzysta z internetu, a niemal 69% z nich aktywnie uczestniczy w życiu portali społecznościowych. Okazuje się, że 13,7% użytkowników Facebooka, Instagrama i Messengera to osoby powyżej 55 roku życia, co stanowi aż 6,6 miliona seniorów w Polsce.
Platformy społecznościowe pomagają starszym osobom pozostać w kontakcie z rodziną i przyjaciółmi, a także rozwijać swoje umiejętności cyfrowe. Według badań, aż 54% respondentów powyżej 60 lat wykorzystuje internet do korzystania z mediów społecznościowych. Prawie 100% seniorów korzysta z własnych urządzeń do przeglądania internetu, w tym 85% z aplikacji mobilnych, w tym komunikatorów i aplikacji związanych z mediami społecznościowymi.
Facebook jest najbardziej atrakcyjnym portalem społecznościowym dla seniorów, umożliwiając im łatwe utrzymywanie kontaktu z bliskimi. Popularność zyskują również YouTube, Instagram, Twitter i TikTok. Eksperci zalecają jednak ograniczenie czasu spędzanego na mediach społecznościowych do 1-2 godzin dziennie, aby zachować zdrową równowagę w codziennym życiu.
Telemedycyna
W dobie cyfrowej transformacji, telemedycyna zyskuje na popularności wśród polskich seniorów. Blisko 26% osób starszych wskazuje na potrzebę zwiększenia kompetencji w umawianiu wizyt lekarskich przez internet. Aplikacje oferujące zarządzanie zdrowiem umożliwiają śledzenie wyników medycznych, przypominanie o przyjmowaniu leków oraz konsultacje online z lekarzami. Co więcej, aż 40% osób starszych poszukuje informacji na temat zdrowia i samopoczucia w sieci.
Telemedycyna, szczególnie w dobie pandemii COVID-19, otwiera nowe możliwości opieki zdrowotnej dla seniorów. E-wizyty mogą zastąpić tradycyjne wizyty i umożliwić zdalny kontakt pacjentów z lekarzami. Platformy telemedyczne pozwalają na prowadzenie rozmów telefonicznych, wideokonferencji, czatów oraz konsultacji online z lekarzami. Dzięki temu seniorzy mogą uzyskać e-recepty, e-skierowania na badania lub do specjalistów, a także omówić wyniki badań, uzyskać porady medyczne, zwolnienia lekarskie i kwalifikacje do szczepień.
Telemedycyna przynosi wiele korzyści dla seniorów, takich jak bezpieczeństwo w czasie pandemii, wygoda pacjentów przebywających w kwarantannie lub mierzących się z wyzwaniami logistycznymi, a także równy dostęp do opieki zdrowotnej niezależnie od lokalizacji geograficznej. Placówki medyczne, jak Enel-Med, oferują e-wizyty z różnymi specjalistami, zapewniając seniorom bezpieczeństwo, wygodę i oszczędność czasu.
Jednak wciąż istnieje pewna nieświadomość wśród seniorów na temat telemedycyny, ponieważ tradycyjnie wizyty wymagały fizycznej obecności w placówce. Część osób starszych może również przejawiać nieufność do nowoczesnych technologii, co może wynikać z braku zrozumienia lub obaw przed oszustwami. Dlatego ważne jest, aby proces umawiania i realizacji telekonsultacji był jasno wytłumaczony seniorom, z naciskiem na niezbędne oraz opcjonalne kroki. Kontakt telefoniczny może okazać się optymalnym sposobem na informowanie i zachęcanie seniorów do korzystania z telemedycyny.
Zakupy online
E-commerce staje się coraz bardziej popularne wśród seniorów w Polsce. Według badań, aż 65% z nich dokonuje zakupów online co najmniej raz w miesiącu. Najpopularniejszymi kategoriami są odzież, sprzęt sportowy, meble, AGD oraz biżuteria. Allegro, z 88% rozpoznawalności, jest najbardziej rozpoznawalną marką e-commerce wśród starszych Polaków.
Bezpieczne płatności online to kluczowy czynnik dla seniorów przy zakupach internetowych. 34% z nich korzysta z szybkich przelewów, a 17% zna markę BLIK. Ponadto, 51% seniorów preferuje odbiór zamówień w paczkomatach InPost, pozwalając im uniknąć wizyty w tradycyjnych sklepach.
Zakupy online oferują seniorom wygodę, bezpieczeństwo i oszczędność czasu. Mogą oni dokonywać transakcji z własnego domu, bez konieczności radzenia sobie z tłumami w tradycyjnych sklepach. Dodatkowo, e-commerce umożliwia im dostęp do szerszego asortymentu produktów oraz wygodne śledzenie dostaw.
Ograniczenia i bariery
Choć pokolenie seniorów online rośnie, wciąż istnieją znaczące ograniczenia i bariery, które uniemożliwiają wielu starszym Polakom pełne korzystanie z dobrodziejstw internetu i nowoczesnych urządzeń. Około 78% Polaków po 50. roku życia nie korzysta z internetu, a głównym powodem jest niska motywacja, brak wiedzy oraz obawy przed nowymi technologiami.
Strach przed technologią jest powszechny wśród seniorów, którzy boją się popełnienia błędów lub uszkodzenia sprzętu. Trudności w obsłudze urządzeń mobilnych, a także wysokie koszty najnowszych rozwiązań, to kolejne przeszkody utrudniające korzystanie z kompetencji cyfrowych seniorów. Ponad 80% starszych osób dokonuje samodzielnie zakupów online, ale wielu z nich wciąż napotyka problemy z obsługą urządzeń.
Warto również wspomnieć o ograniczeniach fizycznych, takich jak słaby wzrok czy utrata słuchu, które sprawiają, że standardowe interfejsy i urządzenia cyfrowe są dla seniorów problematyczne. Izolacja oraz brak wsparcia bliskich osób to kolejne czynniki, które mogą prowadzić do wykluczenia cyfrowego wśród starszego pokolenia.
Przezwyciężenie tych barier wymaga kompleksowych działań, w tym podnoszenia świadomości seniorów, zapewnienia dostępnych i dopasowanych do ich potrzeb rozwiązań technologicznych oraz wsparcia ze strony rodziny i instytucji. Tylko w ten sposób możliwe będzie pełne wykorzystanie potencjału cyfrowego wśród starszego pokolenia Polaków.
Korzyści dla seniorów
Korzystanie z internetu i nowych technologii stanowi kluczową szansę na aktywne starzenie się wśród seniorów. Pozwala im na samodzielne załatwianie spraw urzędowych, wykonywanie przelewów bankowych oraz opłacanie rachunków, co znacznie zwiększa ich niezależność życiową i uczestnictwo społeczne. Dane pokazują, że 15% starszych Polaków bierze udział w internetowych kursach lub innej formie zdalnego uczenia się, a aż 60% korzysta ze smartfonów i aplikacji mobilnych, co wspiera ich aktywne włączanie się w cyfrową rzeczywistość.
Dostęp do internetu i nowoczesnych technologii umożliwia seniorom utrzymywanie bliskich relacji z najbliższymi, nawet na odległość. Korzystanie z platform społecznościowych i komunikatorów pomaga w pozostawaniu w stałym kontakcie z rodziną i znajomymi. Ponadto internet stanowi ogromne źródło wiedzy, pozwalając seniorom na samodzielne zdobywanie informacji na tematy, które ich interesują.
Nauka obsługi nowych technologii może również stanowić ciekawą formę spędzania wolnego czasu po przejściu na emeryturę. Poznawanie nowych tematów i umiejętności nie tylko stymuluje poznawczo, ale także przyczynia się do poprawy samopoczucia seniorów, dodając im radości i poczucia spełnienia. Aktywność ta wspiera również ich społeczną integrację, pomagając w nawiązywaniu nowych znajomości.
